บอระเพ็ด

ชื่อวิทยาศาสตร์ :   Tinospora crispa  (L.) Miers ex Hook.f.& Thomson
วงศ์ :   Menispermaceae
ชื่ออื่น :  ตัวเจตมูลยาน เถาหัวด้วน (สระบุรี) หางหนู (สระบุรี,อุบลราชธานี) จุ่งจิง เครือเขาฮอ (ภาคเหนือ) เจตมูลหนาม (หนองคาย)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :  ไม้เถาเลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น เถากลมมีขนาดใหญ่เป็นปุ่มปม สีเทาอมดำ มีรสขม เปลือกลอกออกได้ ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปหัวใจ ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ สีเขียว ก้านใบยาว 8-10 ซม. ดอก ออกตามซอกใบ ดอกแยกเพศอยู่คนละช่อ ดอกสีเขียวอมเหลือง มีขนาดเล็กมาก ผล รูปทรงค่อนข้างกลม สีเหลืองหรือสีแดง 
ส่วนที่ใช้ : 
ราก ต้น ใบ ดอก ผล ส่วนทั้ง 5  เถาสด

สรรพคุณ :

  • ราก
    – แก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต แก้ไข้พิษ ไข้จับสั่น
    – ดับพิษร้อน ถอนพิษไข้
    – เจริญอาหาร
  • ต้น
    – แก้ไข้ แก้ไข้พิษ แก้ไข้กาฬ แก้ไข้เหนือ
    – บำรุงกำลัง บำรุงธาตุ
    – แก้อาการแทรกซ้อน ขณะที่เป็นไข้ทรพิษ
    – แก้ไข้เพื่อโลหิต แก้เลือดพิการ
    – แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้สะอึก แก้พิษฝีดาษ
    – เป็นยาขมเจริญอาหาร
    – เป็นยาอายุวัฒนะ
  • ใบ
    – แก้ไข้ แก้ไข้พิษ แก้ไข้กาฬ แก้ไข้จับสั่น
    – ขับพยาธิ แก้ปวดฝี
    – บำรุงธาตุ
    – ยาลดความร้อน
    – ทำให้ผิวพรรณผ่องใส หน้าตาสดชื่น
    – รักษาโรคผิวหนัง ผดผื่นคันตามร่างกาย
    – ช่วยให้เสียงไพเราะ
    – แก้โลหิตคั่งในสมอง
    – เป็นยาอายุวัฒนะ
  • ดอก
    – ฆ่าพยาธิในท้อง ในฟัน ในหู
  • ผล
    – แก้เสมหะเป็นพิษ แก้ไข้พิษ
    – แก้สะอึก และสมุฎฐานกำเริบ
  • ส่วนทั้ง 5
    บำบัดรักษาโรค ดังนี้
    – เป็นยาอายุวัฒนะ แก้ปวดเมื่อย แก้ไข้ปวดศีรษะ รักษาฟัน รักษาโรคริดสีดวงทวาร ช่วยให้เจริญอาหาร แก้ฝีมดลูก ฝีมุตกิต แก้ร้อนใน รักษาโรคเบาหวาน ลดความร้อน แก้ดีพิการ แก้เสมหะ เลือดลม แก้ไข้จับสั่น

วิธีการและปริมาณที่ใช้ :
ใช้เป็นยารักษาอาการดังนี้

  • อาการไข้ ลดความร้อน
    – ใช้เถาแก่สด  หรือต้นสด ครั้งละ 2 คืบครึ่ง (30-40 กรัม) ตำคั้นเอาน้ำดื่ม หรือต้มกับน้ำโดยใช้ น้ำ 3 ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือ 1 ส่วน ดื่มวันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า-เย็น หรือเวลามีอาการ
    – หรือใช้เถาสด ดองเหล้า ความแรง 1 ใน 10 รับประทานครั้งละ 1 ช้อนชา ของยาที่เตรียมแล้ว
  • เป็นยาขมช่วยเจริญอาหาร เมื่อมีอาการเบื่ออาหาร
    โดยใช่ขนาดและวิธีการเช่นเดียวกับใช้แก้ไข้

สารเคมี : ประกอบด้วยแคลคาลอยด์หลายชนิด  เช่น Picroretine, berberine นอกจากนี้ยังประกอบด้วย  colonbin, tintotuberide, N – trans – feruloyltyramine, N – cisferuloytyramine, phytosterol, methylpentose

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s